Teknoreset
Ana Sayfa > Gündem > Baba, Evler Yürüyor Mu?..

Baba, Evler Yürüyor Mu?..

Ahh, Karavan.. En büyük hayalim. Fakat bu çocuğun sorusu başka gibi; “Yüzdüğünü biliyorduk ama yürüdüğünü bilmiyorum.” dese bir baba.. Aklınıza “Yüzdüğü mü derken?” diye bir ibare de geldi değil mi? Yüzdüğüne de bir sonraki yazımızda bakalım, hem yaza da bir giriş olur. Bu yazımızda yürüyor mu, onu görelim..

Ne yazık ki ben de şu güzelim manzarayı değiştirmek istemezdim ama tablo ortada; son zamanlarda yapıların, kısaca binaların zemin kaymasını ya da zemin oturması ve bundan dolayı yıkılma tehdidi oluşturduğunu duymayanımız yoktur. Nedir bu binaları yürüten (kaydıran) zemin kayması?

Bu soruya cevap verebilmek için öncelikle bazı terimleri açıklamalı ve genel bilgiler vermeliyiz ki araştırırken bunlar da nedir, şeklinde yabancılık olmasın. Şu şekilde başlayalım; Geoteknik olarak geçen zemin bilimi, zemin etüt çalışması adı altında da hesaplamalar ve analizler yaparak bir takım önemli bilgiler sunar. Bu sunulan bilgiler dâhilinde temel atılır ve yapı da üzerine inşa edilir. Bu analizlere ve sunduğu katkılara kısaca şu şekilde bakarsak;

  • Zemin yapısı
  • Zemin türleri
  • Zemin parametreleri:
  • kohezyonlu ve kohezyonsuz zeminler
  • zemin yatak kat sayısı
  • Zeminin permeabilitesi, nemi, ısısı vb.
  • Taşıma gücü
  • Oturma hesapları
  • Dolgu ve yarmalar
  • Emniyet gerilmeleri vs. gibi sıralayabiliriz.

Bu kadar uzun ve ayrıntılı hesap ve analizlere dayanan zemin etüt çalışmalarında sizlere sadece kaymadan kısaca bahsedeceğiz. Daha ayrıntılı bakmak isteyen okurlarımız için de faydalanabilecekleri adresleri ekleyeceğim.

Neden kayma, sorularına ise; son zamanlarda sıkça karşılaştığımız bir durum olduğu için cevabını vererek artık başlayalım.. Halk arasında toprak kayması olarak bilinir. Zeminin aşırı doygunluğundan ve yüksek eğimden dolayı meydana gelir.

  • Zemin taşıma kapasitesinin üzerine çıkılması
  • Yapının üzerine fazladan yapı inşa edilmesi
  • Yapının etrafına inşa edilecek diğer yapıların kazı ve zemin çalışmaları sırasında destek olmadan ya da yeterli destek olmadan zemin çalışması yapılması (bu durum civar yapıların zeminini de etkileyeceğinden zemin kayması meydana gelmektedir.)
  • Yapıyı yarma ve dolgusu tam olmayan zemin üzerine inşa etmek
  • Zemin permeabilitesi diye geçen zeminin kuruluk ve ıslaklık durumunun dikkate alınmaması veya yeteri kadar önlem alınmaması ( bu durum özellikle de oturma için çok önemlidir.)

Yukarıda belirttiğimiz genel durumların dikkate alınmaması ya da bazı eksikliklerin göz ardı edilmesi ile ne yazık ki zemin ve üzerindekiler de kaymaktadır. Kaymayı engellemek için neler yapılmalıdır, kısaca onu da:

  • Heyelan tabakasında olup olmadığının araştırılması
  • Zemin suyunun ve permeabilitesinin düzgün hesaplanması ve zeminin drenaj gibi yöntemlerle susuzlaştırılması ve zemin suyunun uzaklaştırılması
  • Zemin eğimine ve eğime uygun yapıya dikkat edilmesi ve ona uygun olarak da tasarlanması
  • Özellikler eğimli yerlerde ve normal zeminlerde temel kazıklarının iyi çakılması
  • Eğimli yerlerde zeminin düzlenmesi ve arkada kalan dik yamaca ise uzun ömürlü ankrajların yerleştirilmesi ve gerekli istinat vb. duvarlarının yapılması vb. şeklinde ekleyebiliriz.

Ek bilgi olarak, zeminle ilgili çalışmaların ve hesaplanmaların yapıldığı bir pc uygulamasını vermek istiyorum. Dileyen araştırıp yükleyebilir. Uygulamamızın adı; Plaxis.

Toparlayacak olursak, genel olarak kaymadan, nedenlerinden ve önlemlerinin neler olabileceğinden bahsettik. Umarım güzel bir temel olmuştur “Evlerimiz yürümesin, biz yürüyelim oğlum..” deyip yazımızı burada bitirelim..
Teşekkürler..
Zemin etüt çalışmaları ve hesapları için ayrıca bakabilirsiniz:
http://imoistanbul.org/imoarsiv/seminer-notlari-ekim-2017/ozan-dadasbilge.pdf
http://imoistanbul.org/imoarsiv/geoteknik-kurs-notlari-2016/1.hafta/ilknur_bozbey-zemin-siniflandirmasi.pdf
http://www.imo.org.tr/resimler/dosya_ekler/0065ed90be0fa16_ek.pdf?tipi=2&turu=X&sube=16
http://yerbilim.kocaeli.edu.tr/mayis_haziran_2010/Mayis_Haziran_2.pdf
http://insaat.balikesir.edu.tr/dokumanlar/tins/3.pdf

Betül Sena SAĞLAM

Bir cevap yazın

Yukarı